تبلیغات
منطقه گردشگری سیاهمزگی - تالش زادگاه زرتشت
منطقه گردشگری سیاهمزگی
بهشت گمشده
صفحه نخست       پست الکترونیک          تماس با ما              ATOM            طراح قالب
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ


اولین وبلاگ تخصصی آشنایی با روستای سیاهمزگی و قوم تالش
-------
لطفا در صورت استفاده مطالب آدرس وبلاگ را ذکر کنید.
-------
شما می توانید برای همکاری با ما عکس ها و مقالات خود را برای ما ارسال کنید تا با نام خودتان در وبلاگ قرار دهیم.
-------
شماره ی تماس با ما:
09396205687
-------
من پژمان(افشین) نعمتی سیاهمزگی هستم از روستای علیسرا و ساکن رشت.

مدیر وبلاگ :پژمان نعمتی سیاهمزگی
نظرسنجی
به نظر شما فعالیت های این وبلاگ بیشتر در چه ضمینه ای باشد؟







 زمان‌ و مكان‌ تولد اَشوزرتشت‌ ومركز تبلیغ‌ دین‌ او سه‌ موضوع‌ بنیادین‌در تاریخ‌ مزدیسناست‌ كه‌ مورد اختلاف‌ گسترده‌ پژوهشگران‌ می‌باشد.روایات‌ و فرضیه‌ هایی‌ كه‌ تاكنون‌ در این‌ باره‌ ارایه‌ شده‌، منابع‌ ما را كلاً به‌دو گروه‌ پژوهشهای‌ جدید و منابع‌ كهن‌ ایرانی‌ تقسیم‌ می‌كند. در منابع‌ كهن‌كه‌ شامل‌ اسناد زرتشتی‌ مانند بندهش‌، زات‌ سپرم‌ و دین‌ كرت‌ و آثاردانشمندانی‌ چون‌ بیرونی‌ و مسعودی‌ می‌باشد، آمده‌ است‌ كه‌ زرتشت‌ درآذربایجان‌ متولد شده‌(بیرونی‌ 1363 / ص‌ 299 / مسعودی‌ 1378 / ص‌ 224)، در سده‌ ششم‌ پیش‌ از میلاد زندگی‌ كرده‌(پورداوود2536ج‌1/ص‌ 107)،مركز تبلیغ‌ دین‌ او آذربایجان‌ بوده‌ است‌(دیاكونوف‌ 1357 /ص‌ 9-348)ونیز محل‌ تولد او را عده‌ای‌ مغان‌، اطراف‌ سبلان‌ (جكسن‌ 1369 / ص‌ 69وعده‌ای‌ دیگر شیز و پیرامون‌ دریاچه‌ اورمیه‌ دانسته‌اند(اوشیدری‌ 1371 /ص‌ 31 / دیاكونوف‌ / ص‌ 593 ). در این‌ گروه‌ از منابع‌ اختلاف‌ نظر چندانی‌وجود ندارد. اما گروه‌ دیگر از منابع‌ كه‌ همانا پژوهشهای‌ جدید می‌باشد ودقیقا از سالهای‌ 71-1755 به‌ وسیله‌ انكتیل‌ دوپرون‌ آغاز گردیده‌، به‌لحاظ‌ اختلاف‌ گسترده‌ای‌ كه‌ با هم‌ دارند به‌ طور كلی‌ به‌ سه‌ شاخه‌ تقسیم‌می‌شوند(كریستنسن‌2537 / ص‌ 17). شاخه‌ اول‌ اساساً موافق‌ منابع‌ كهن‌ایرانی‌ ست‌(آشتیانی‌1367 /ص‌ 80-78 ). شاخه‌ دوم‌یعنی‌ افرادی‌ چون‌بارتولومه‌، جكسن‌، هرتسفلد، هرمت‌، دارمستتر قایل‌ به‌ این‌ هستند كه‌زرتشت‌ در آذربایجان‌ متولد شده‌ ولی‌ در آغاز ابلاغ‌ رسالت‌ خود ناگزیرشده‌ به‌ شرق‌ ایران‌ مهاجرت‌ كند(آشتیانی‌ / ص‌ 2-51 / پیرنیا1362 /ص‌75 ) و بالاخره‌ شاخه‌ سوم‌،كسانی‌ چون‌ لومل‌، هنینگ‌، آلتهیم‌، هومباخ‌،كلا منكر ارتباط‌ اشوزرتشت‌ با غرب‌ و شمال‌ غرب‌ ایران‌ می‌باشند و محل‌تولد او را خوارزم‌ و خیوه‌ معرفی‌ می‌كنند(رضی‌ 1376 / ص‌ 1748 ).همچنین‌ در دو شاخه‌ اخیر اختلاف‌ نظر زیادی‌ در مورد زمان‌ زندگی‌ آن‌پیام‌ آور بزرگ‌ ایرانی‌ وجود دارد. متون‌ اصلی‌ اوستا یعنی‌ یشت‌ها و یسنا،هیچ‌ اشاره‌ روشنی‌ به‌ موارد مذكور نمی‌كند اما در متون‌ زرتشتی‌ ساسانی‌مانند بند هشن‌، زرتشت‌ نامه‌ و زات‌ سپرم‌ ضمن‌ اشاره‌ به‌ این‌ كه‌ زرتشت‌در آذربایجان‌ ودر سده‌ ششم‌ پیش‌ از میلاد متولد شده‌ است‌، با ارایه‌اطلاعات‌ كمكی‌ بسیار مهمی‌ مانند موقعیت‌ جغرایایی‌ ایران‌ویچ‌ و رودخانه‌دائیتی‌، وزنه‌ استدلال‌ را به‌ نفع‌ فرضیة‌ آذربایجانی‌ بودن‌ زرتشت‌ سنگین‌ترمی‌كند.

 

ر متون‌ اصلی‌ اوستا نیز نشانیهایی‌ وجود دارد كه‌ از اهمیت‌ شایان‌ذكری‌ درترسیم‌ جغرافیای‌ زادگاه‌ و محل‌ ابلاغ‌ رسالت‌ زرتشت‌ برخورداراست‌. از آن‌ جمله‌اند نام‌ دریای‌ فراخ‌ كرت‌َ (كاسپین‌)(پورداوود2536 الف‌،ج‌ 1/ ص‌34-133)، سرزمین‌ وَرن‌َ (گیلان‌)(پورداوودالف‌،ج‌ 1 / ص‌335) ،كوه‌ هَربرزئیتی‌ (البرز)(پورداوود الف‌ ،ج‌ 1 / ص‌ 131)و دریاچه‌ كوی‌ سوی‌َ ویا فرزدانو(بهزادی‌ 1368 / ص‌ 106) كه‌ آورنده‌ یشت‌ها و یسنا و خصوصاًگاثاها از ان‌ جاها چنان‌ به‌ یاد كرده‌ كه‌ نشان‌ می‌دهد آنجاها را از نزدیك‌می‌دیده‌ در كنارشان‌ می‌زیست‌ و شاهد وقوع‌ حوادثی‌ بوده‌ كه‌ در همانجادر جریان‌ ابلاغ‌ و پیشبرد رسالتش‌ رخ‌ می‌داده‌. مراتع‌ سبز گسترده‌ كه‌ پراز هیاهوی‌ گله‌ها و رمه‌ها و شبانان‌ چادرنشین‌ بوده‌، رودها ی‌ فراوان‌،كوه‌های‌ بزرگ‌ و كوچك‌ و در یاچه‌های‌ زلال‌ و شیرینی‌ كه‌ محیط‌ طبیعی‌اوستا را تشكیل‌ می‌دهد، بی‌ كاست‌ و فزون‌ همان‌ محیطی‌ ست‌ كه‌ هنوز درجنوب‌ غربی‌ در یای‌ كاسپین‌، حوزه‌ البرز غربی‌، دشت‌ مغان‌، جلگه‌ گیلان‌ ودامنه‌های‌ كوه‌ سترك‌ سبلان‌ (به‌ تالشی‌ = سَوَلون‌، یعنی‌ كوهی‌ كه‌ قله‌اش‌آشیانه‌ برف‌ است‌) به‌ چشم‌ می‌خورد.

شاهد بسیار مهم‌ دیگری‌ كه‌ باز د رتأیید آذربایجانی‌ و یا به‌ عبارت‌دقیق‌تر، مغ‌ و مغانی‌ بودن‌ اشو زرتشت‌ وجود دارد، زبان‌ گاثاها، كهن‌ترین‌بخش‌ اوستاست‌. اگرچه‌ این‌ موضوع‌ بیشتر تابع‌ فرضیه‌ غربی‌ - شرقی‌ ویااساساً شرقی‌ بودن‌ زرتشت‌ بوده‌ اما بیشتر محققان‌، ازجمله‌ اشپیگل‌،تدسكو، بارتولومه‌ و دارمستترنتوانسته‌اند باز بستگی‌های‌ آن‌ به‌ سرزمین‌ماد كوچك‌ یعنی‌ شمال‌ غرب‌ ایران‌ را نفی‌ كنند(كریستنسن‌ / ص‌ 20 /پیرنیا/ص‌ 75 )، با این‌ كه‌ اختلافات‌ نسبتاً كمتری‌ كه‌ د راین‌ مورد دیده‌می‌شود و منشاء مادی‌ داشتن‌ زبان‌ مذكور بیشترین‌ طرفداران‌ رادارد(اوشیدری‌ 1371 /ص‌ 37)، هنوز مسائلی‌ در میان‌ می‌باشد كه‌ موردبررسی‌ كافی‌ قرار نگرفته‌ است‌. درگذشته‌ اغلب‌ سعی‌ شده‌ كه‌ برای‌تشخیص‌ منشاء مكانی‌ زبان‌ اوستا آن‌ را با نمونه‌های‌ مشابه‌ پارسی‌،سغدی‌ و سكایی‌ و مادی‌ مقایسه‌ نمایند. در حالیكه‌ منبع‌ زبانی‌ ماد هنوزبسیار محدود است‌(اورانسكی‌ 1358 / ص‌ 58)و چند واژه‌ای‌ هم‌ كه‌ از آن‌زبان‌ به‌ صورت‌ پراكنده‌ باقی‌ مانده‌ معلوم‌ نیست‌ متعلق‌ به‌ كدام‌ یك‌ ازلهجه‌های‌ متعدد رایج‌ در سرزمین‌ ماد می‌باشد. از این‌ رو حاصل‌ آن‌مقایسه‌ها كمتر به‌ نفع‌ شمال‌ غربی‌ بودن‌ زبان‌ اوستا تمام‌ شده‌ است‌ درحالیكه‌ اگر همان‌ مقایسه‌ها با گویش‌های‌ مشخصی‌ از گروه‌ زبان‌ مادی‌ كه‌هنوز پایدار مانده‌اند، صورت‌ بگیرد نتایج‌ حیرت‌ انگیزی‌ خواهد داشت‌.نگارنده‌ در این‌ مورد توجه‌ دانشمندان‌ متخصص‌ را به‌ زبان‌ تالشی‌ جلب‌می‌كند.

دریك مقایسه‌ ساده‌ ‌ كه‌ شماری‌ از واژه‌های‌ گاثایی‌ با معادلهای‌ تالشی‌آنها آمده‌، نشان‌ داده‌ شده‌ است‌ كه‌ این‌ دو زبان‌ تقریباً یكی‌ هستند وامروزه‌ هیچ‌ نمونه‌ زبانی‌ دیگری‌ وجود ندارد كه‌ تا این‌ اندازه‌ به‌ اوستایی‌نزدیك‌ باشد(عبدلی‌ 1378 / ص‌ 192):

  شاید در رد این‌ شباهت‌ شگفت‌ زبانی‌ گفته‌ شود كه‌ متن‌ كنونی‌ اوستا به‌وسیله‌ مغان‌ غربی‌ در آذربایجان‌ نوشته‌ شده‌ و لذا با زبان‌ اصلی‌ اوستا یكی‌نیست‌. اگرچه‌ بعید است‌ كه‌ چنین‌ ادعایی‌ بشود ولی‌ به‌ هر حال‌ همین‌شاهد زبانی‌ وقتی‌ در كنار شواهد زنده‌ ذیل‌ كه‌ ردو یا تعبیر چندگانه‌ آن‌غیرممكن‌ است‌ قرارگیرد، همان‌ اندازه‌ كه‌ نظریه‌ ی‌ مادی‌ و مغانی‌ بودن‌اشوزرتشت‌ و زبان‌ او را به‌ واقعیت‌ نزدیكتر می‌كند. نظر آن‌ عده‌ ازمحققان‌ را كه‌ سعی‌ دارند به‌ نحوی‌ اورا به‌ نواحی‌ شرق‌ دور ایران‌ قدیم‌مرتبط‌ نمایند، در ابهام‌ فرو می‌برد.

نگارنده‌ پیشتر دركتاب‌ «تاریخ‌ كادوسها» با ذكر دلایلی‌ احتمال‌ تالش‌بودن‌ زرتشت‌ را مطرح‌ كرد.اكنون‌ با دلایل‌ و شواهد تازه‌ای‌ كه‌ در این‌باره‌به‌ دست‌ آورده‌ است‌ ذیلا به‌ تكمیل‌ نظر خود می‌پردازد:

1-منابع‌ زرتشتی‌ گویای‌ آنندكه‌ زرتشت‌ در سرچشمه‌های‌ رودخانه‌دراژَ = دراج‌َ به‌ دنیا آمده‌ است‌(بهزادی‌ / ص‌ 104) . امروزه‌ در خاك‌ تالش‌شمالی‌، شهرستان‌ لریك‌ واقع‌ در جنوب‌ كشور جمهوری‌ آذربایجان‌، دردامنه‌ كوه‌ بلند «كوموركوی‌» كه‌ رو در روی‌ سبلان‌ قد افراشته‌ و درسرچشمه‌های‌ روخانه‌ خروشان‌ «آلشاچای‌» روستایی‌ وجود دارد به‌ نام‌«دراج‌َ» = درج‌ و طایفه‌ای‌ هم‌ كه‌ در ان‌ ناحیه‌ از دیرباز ساكن‌ بوده‌ درج‌نامیده‌ می‌شود.بخش‌ بزرگی‌ از طایفه‌درج‌ در زمان‌ جنگهای‌ روسیه‌ علیه‌ایران‌ و تجزیه‌ تالش‌، همراه‌ میرحسن‌ خان‌ تالش‌ به‌ این‌ سوی‌ مرز كوچیده‌ودر منتطقه‌ ی‌ لَوَندَویل‌ آستارا ساكن‌ شده‌ و هنوزدرج‌ خوانده‌ می‌شوند.توضیح‌ این‌ كه‌ كوموركوی‌ یك‌ نام‌ جدید است‌ كه‌ تركی‌ زبانها بر كوه‌ یادشده‌ گذاشته‌اند.

2- اگر كسی‌ از روستای‌ درج‌ به‌ طرف‌ قله‌ كوموركوی‌ برود در سمت‌شمال‌ ،ادامه‌ خاك‌ تالش‌ و سرزمین‌ مغان‌ را خواهید دید. درسمت‌ جنوب‌او دنباله‌ شمالی‌ البرز غربی‌ و استان‌ گیلان‌ = ورن‌َ ی‌ اوستا قرار می‌گیرد.دریای‌ نیلگون‌ كاسپین‌ یا همان‌ «فراخ‌ كرت‌َ» اوستا در سمت‌ شرقی‌ ودشت‌ اردبیل‌ وكوه‌ سبلان‌ در سمت‌ غربی‌ اش‌ دیده‌ خواهد شد.

3- در منابع‌ ما آمده‌ است‌ كه‌ دوغدویه‌ مادر اشوزرتشت‌ از اهالی‌«رگ‌َ» بوده‌(اوشیدری‌ /ص‌ 296). اوستا پژوهان‌ رگ‌َ را همان‌ «ری‌» كنونی‌پنداشته‌اند. اما این‌ پرسش‌ هنوز بی‌جواب‌ مانده‌ كه‌ پدر زرتشت‌ كه‌ فردی‌از قشر متوسط‌ جامعه‌ بوده‌، اعم‌ از این‌ كه‌ آذربایجان‌ و یا اهل‌ خوارزم‌ بوده‌باشد، در آن‌ روزگار دوردست‌ تاریخ‌ چگونه‌ توانسته‌ با دختری‌ در ری‌ازدواج‌ كند و او را به‌ دراژَ در ولایت‌ خود ببرد. با نظری‌ به‌ نقشه‌ای‌ كه‌نگارنده‌ آن‌ را ترسیم‌ می‌نماید، خواهیم‌ دید كه‌ آبادی‌ رگ‌َ هنوز به‌ همین‌نام‌ در فاصله‌ نسبتاً نزدیكی‌ به‌ دراژَ، در منطقه‌ كرگان‌ رود = كهن‌ رودتالش‌ وجود دارد. رگ‌ امروزه‌ به‌ عنوان‌ یك‌ منطقه‌ مهم‌ تاریخی‌ شناخته‌شده‌ و در آن‌جا آثاری‌ متعلق‌ به‌ سده‌های‌ پیش‌ از میلاد به‌ دست‌ آمده‌است‌.

4- پرثوَ یا همان‌ بردعه‌َ دوره‌ اسلامی‌(رضا 1380 / ص‌151 )، شهری‌است‌ كه‌ در شمال‌ درج‌ و مغان‌ و در كنار رودخانه‌ ترتر، نزدیك‌ رودخانه‌كورا در خاك‌ اران‌ واقع‌ شده‌ است‌. با توجه‌ به‌ این‌ كه‌ هیچ‌ شهر دیگری‌ به‌نام‌ پرثَو با مشخصاتی‌ كه‌ آمددر جایی‌ دیگر شناخته‌ نشده‌ است‌، شهرمذكور را می‌توان‌ همان‌ پای‌ تخت‌ كوی‌ ویشتاسب‌، حامی‌ اشوزرتشت‌پنداشت‌ (كریستنسن‌ 1336 / ص‌ 8). حال‌ اگر كسی‌ از دراج‌ به‌ سوی‌ پرثوبرود، باید ابتدا از دیار مغان‌ و سپس‌ از رودخانه‌ شكوهمند و پرخرفستركورا عبور بكند. توضیح‌ این‌ كه‌ تا سده‌های‌ گذشته‌ تمام‌ مردمانی‌ كه‌ در آن‌مسیر زندگی‌ می‌كردند به‌ یك‌ زبان‌ سخن‌ می‌گفتند.

در بندهشن‌، بخش‌ 25،بند 70 و بخش‌ 18، بند 52 آمده‌ است‌ كه‌ایرانویچ‌ و رودخانه‌ پر از خرفستر داییتی‌ كه‌ در كنار آن‌ از سوی‌ اهورامزدابه‌ اشوزرتشت‌ وحی‌ نازل‌ شد، درایرانویچ‌ بوده‌ و ایرانویچ‌ درآذربایجان‌ و یادر مجاورت‌ آذربایجان‌ واقع‌ بوده‌ است‌(بهزادی‌ / ص‌ 114 / پورداوود،ج‌ 1/ص‌ 49 ). آن‌هایی‌ كه‌ جیهون‌ را دائیتی‌ پنداشته‌اند نیك‌ می‌دانندكه‌ آن‌ رودنه‌ خرفستر دارد،نه‌ به‌ دریای‌ فراخ‌ كرت‌ می‌ریزد و نه‌ مردمان‌ پیرامون‌ آن‌به‌ زبان‌ اوستایی‌ سخن‌ می‌گفته‌اند.

5- «خشتاوی‌» طایفه‌ بزرگی‌ كه‌ به‌ كوی‌ ویشتاسب‌ درجنگ‌ علیه‌ تورهاودیگر مخالفان‌ مزدیسنا یاری‌ می‌رسانده‌(پورداوود،2536 ب‌ / ص‌ 394 )،هنوز به‌ همین‌ نام‌ درتالش‌ وجود دارد و یكی‌ از روستاهای‌ كهن‌ تالش‌جنوبی‌ به‌ نام‌ آن‌ طایفه‌ «خشتاون‌» نامیده‌ می‌شود. همچنین‌ علاوه‌ بر این‌نام‌، شمار دیگری‌ از طایفه‌های‌ تالش‌ مانند: رش‌، سیندی‌، ارده‌، سا و غیرونیز معنی‌ و مفهوم‌ مزدیسنایی‌ دارند.

6- هوتئوسا همسر كوی‌ ویشتاسپ‌ از خاندان‌ نئوتره‌ بوده‌(كریستنسن‌،الف‌ / ص‌ 31) و برادران‌ هوتئوسابرای‌ رفت‌ و آمد به‌ پایتخت‌ ویشتاسپ‌در ولایت‌ شمالی‌ = باكتریش‌، اپاختر، باكتریا، كه‌ به‌ سهو آن‌ را گاه‌ شرق‌ وگاه‌ بلخ‌ پنداشته‌اند، می‌بایست‌ از رودخانه‌ دائیتی‌ عبور كند اكنون‌ در جنوب‌رودخانه‌ كورا و در فاصله‌ نسبتا نزدیكی‌ به‌ روستای‌ درج‌، نام‌ نئوتره‌ به‌صورت‌ «نئور» بر روی‌ دریاچه‌ای‌ بسیار دل‌انگیز، با آب‌ شیرین‌ وزلال‌باقی‌ مانده‌ است‌. نئور = نئوتره‌ باید همان‌ دریاچه‌ای‌ باشد كه‌ طبق‌ نوشته‌یشت‌ پنجم‌، بندهای‌ 98 و 99،برادران‌ هوتئوسا و خاندان‌ هوُوَ در كنار آن‌برای‌ «اَردوی‌» قربانی‌ می‌دادند.

7- در اوستا بارها از سرزمین‌ «وَرن‌َ» یاد شده‌ است‌. اغلب‌اوستاپژوهان‌ آن‌ را با گیلان‌ كنونی‌ یكی‌ دانسته‌اند(اوشیدری‌ /ص‌ 469). آن‌نام‌ هنوز به‌ صورت‌ «رن‌َ» بر روی‌ یكی‌ از آبادیهای‌ تاریخی‌ تالش‌ باقی‌مانده‌. آبادی‌ مذكور تا چند دهه‌ پیش‌ مركز ییلاقی‌ حكومت‌ تالشدولابوده‌.

8- نقطه‌ دیگر یكه‌ در نقشه‌ ما باید به‌ جستجوی‌ آن‌ پرداخت‌ دریاچه‌«فرزدانَو» است‌. دریاچه‌ زیبا و پاكی‌ كه‌ در متون‌ اوستایی‌ از آن‌ سخن‌ به‌میان‌ آم‌ده‌ است‌ و كوی‌ ویشتاسپ‌ در كنار آن‌ قربانیها داده‌، بنا به‌ نوشته‌بندهشن‌، فرزدان‌ در سگستان‌ واقع‌ می‌باشدو بن‌ آن‌ به‌ دریای‌ فراخ‌ كرت‌می‌رسد(بهزادی‌ /ص‌ 106)(. سگستان‌ را هم‌ می‌ توان‌ سیستان‌ خواند و هم‌سیسیان‌. اگر سیستان‌ خوانده‌ شود، در جستجوی‌ فرزدان‌ به‌ دریاچه‌ هامون‌می‌رسیم‌ كه‌ آبگیری‌ ست‌ كدر، در نیمی‌ از سال‌ بویناك‌ و پر از حشرات‌موذی‌ كه‌ در دشتی‌ بی‌ آب‌ و علف‌ در جنوب‌ شرق‌ ایران‌ واقع‌ است‌(پورداوود الف‌ 7ج‌ 1 / ص‌ 291). آن‌ آبگیر نه‌ تنها هیچ‌ شباهتی‌ با آنچه‌ كه‌از فرزدان‌ وصف‌ شده‌ نداردبلكه‌ در جایی‌ واقع‌ است‌ كه‌ نمی‌توانسته‌ با بلخ‌و خوارزم‌ ارتباطی‌ عادی‌ داشته‌ باشد همچنین‌ این‌ موضوع‌ با هیچ‌ منطقی‌سازگاری‌ ندارد كه‌ بگوییم‌ چند هزار سال‌ پیش‌ پادشاهی‌ و پیامبری‌ هزاران‌كیلومتر راه‌ را با گله‌ای‌ از احشام‌ قربانی‌ از بلخ‌ و مرزهای‌ چین‌ طی‌می‌كردند و برای‌ قربانی‌ دادن‌ به‌ كنار چنان‌ آبگیری‌ می‌رفتند. ولی‌ اگر«سیسیان‌» خواند ه‌ شود كه‌ البته‌ به‌ علت‌ وجود ارتباط‌ بین‌ فرزدان‌ ودریای‌ فراخ‌ كرت‌، منطقی‌تر هم‌ می‌باشد، آن‌ را در محلی‌ می‌یابیم‌ واقع‌ درفاصله‌ نزدیكی‌ به‌ پرثَو، پایتخت‌ كوی‌ ویشتاسپ‌ و مغان‌ و دراج‌ و كورا. درآن‌جا به‌ دریاچه‌ نیلگون‌ بسار دل‌ انگیزی‌ می‌رسیم‌ كه‌ هنوز به‌ نام‌ اصلی‌ ودیرین‌ خود «فرزدان‌» خوانده‌ می‌شود. آن‌ دریاچه‌ به‌ واسطه‌ ارس‌ و كورابه‌ دریای‌ فراخ‌ كرت‌ = كاسپین‌ می‌پیوندد.

9- با وجود كاوشهای‌ گسترده‌ ا ی‌ كه‌ در خوارزم‌ و بلخ‌ صورت‌ گرفته‌هیچ‌ اثر قابل‌ توجهی‌ از مدنیت‌ مزدیسنا مربوط‌ به‌ پیش‌ از میلاد خصوصاًآتشكده‌ به‌ دست‌ نیامده‌ است‌. ولی‌ در محلی‌ به‌ نام‌ مریان‌ تالش‌ علاوه‌ براشیاء و آثار چند هزار ساله‌ و بزرگترین‌ گورستان‌ تاریخی‌ ایران‌ كه‌ در آن‌كشف‌ شده‌(فهیمی‌ 1381 / ص‌ 70 )، هنوز آثار یكی‌ از بزرگترین‌آتشكده‌های‌ باستانی‌ ایران‌ به‌ نام‌ آتشكده‌ كبود مهر،هنوز برجا مانده‌ است‌.مریان‌ در نزدیكی‌ رگ‌َ و در فاصله‌ نه‌ چندان‌ دوری‌ از درج‌ = دراژَ و مغان‌در یكی‌ از زیباترین‌ نقاط‌ طبیعی‌ ایران‌ واقع‌ شده‌ است‌. ناگفته‌ نماند درنواحی‌ پیرامون‌ مریان‌، در كوهستاهای‌ منطقه‌ قومی‌ تالش‌ نمونه‌های‌دیگری‌ از آتشكده‌ كبود مهر وجود داشته‌ كه‌ اكنون‌ فقط‌ نامی‌ از آن‌ها درمحل‌ باقی‌ مانده‌ است‌.

10- اگر از این‌ نشانه‌های‌ جغرافیایی‌ گذری‌ به‌ تاریخ‌ هم‌ داشته‌ باشیم‌،دلایل‌ و مستندات‌ فراوانی‌ برای‌ اثبات‌ نظر خود خواهیم‌ داشت‌ كه‌ عجالتاًاز پرداختن‌ به‌ آن‌ صرفنظر می‌شود ولی‌ لازم‌ است‌ بر این‌ نكته‌ تأكید شودكه‌ اپاختر و باكتریا كه‌ به‌ معنی‌ شمال‌ می‌باشد(معین‌ 1364،ج‌1/ص‌ 434)،به‌ سهو و یا به‌ مصلحت‌ بلخ‌ - بخل‌ پنداشته‌ شده‌، نامی‌ بوده‌ برای‌شمالی‌ترین‌ ایالت‌ ایران‌. آن‌ ایالت‌ از شمال‌ با كشور سكاها و قفقاز و به‌طور اخص‌ با طایفه‌ بزرگ‌ سكایی‌ تور = توران‌ در تماس‌ بود. در عهدزندگی‌ اشوزرتشت‌ ،كوی‌ ویشتاسپ‌ حاكم‌ پرثَو = پارت‌، شمالی‌ترین‌ ایالت‌ایران‌ یا همان‌ ایالت‌ اپاختر و باكتریا بوه‌(پیرنیاالف‌ ،ج‌1/ ص‌537) و به‌ لحاظ‌پذیرش‌ دین‌ مزدیسنا، درگیر جنگ‌ هایی‌ با همسایگان‌ شمالی‌ خود یعنی‌تورها می‌شود چنانكه‌ شرح‌ برخی‌ از وقایع‌ آن‌ جنگ‌ها در اوستا آم‌ده‌است‌. اگر كوی‌ ویشتاسپ‌، حامی‌ زرتشت‌ پادشاه‌ بلخ‌ بوده‌ باشد چگونه‌می‌توانسته‌ با تورهای‌ سكایی‌ در قفقاز مجاور و مخاصم‌ باشد؟

11- دراژَای‌ بودن‌ زرتشت‌ مغایرتی‌ با مغ‌ و مغانی‌ و آذربایجانی‌ ومادی‌ بودن‌ او پیدا نمی‌ كند. زیرا اولا تالش‌ شمالی‌ كه‌ روستای‌ درج‌ = دراژَدر آن‌واقع‌ است‌، در قلمرو ماد كوچك‌ قرار داشته‌، ثانیاً روستای‌ درج‌ درجایی‌ قرار داردكه‌ می‌توانسته‌ شهرت‌ مغانی‌ هم‌ پیدا كند، یعنی‌ جزو حوزه‌فرهنگی‌ مغان‌ به‌  شمار آید. ثالثاً تالش‌ شمالی‌ دست‌ كم‌ از اواخر دوره‌هخامنشیان‌ تحت‌ الشعاع‌ نام‌ آتروپاتكان‌ و بعدها اغلب‌ تحت‌ نفوذحكومت‌ آن‌ ایالت‌ بوده‌. بنابراین‌ امری‌ بدیهی‌ ست‌ كه‌ اهل‌ روستای‌ درج‌مغانی‌ و یا آذربایجانی‌ هم‌ خوانده‌ شود. شایان‌ ذكر است‌ كه‌ اگر همه‌ این‌شواهد جغرافیایی‌، تاریخی‌ و فرهنگی‌ مرتبط‌ به‌ هم‌ مانند: درج‌، رگ‌َ، مغان‌،سبلان‌، آذربایجان‌، رود كورا، سیسیان‌ زرنگ‌، فرزدان‌ پرثَو، تور، دریای‌كاسپین‌  = فراخ‌ كرت‌، ورن‌َ، نئور، رن‌َ و غیرو در یك‌ منطقه‌ مشخص‌ نسبتاًمحدود و در كنار هم‌ با یك‌ ترتیب‌ منطقی‌ وجود نمی‌داشتند، اظهار نظرقطعی‌ در مورد زادگاه‌ اشوزرتشت‌ بار دیگر در این‌ نوشته‌ هم‌ توأم‌ با ابهام‌می‌گردید.

12 – نام مادر اشو زرتشت  " دوغدویه " یا دوغدو بوده. تالشان تنها قومی هستند كه هنوز این نام را به صورت " دو دو " در تالش شمالی و" ده ده " در تالش جنوبی پاس داشته اند و از به عنوان نام عام احترام آمیز و مادر مقدس ، به جای نام متعارف " نه نه " استفاده می كنند .

13- در پایان‌ به‌ جای‌ نتیجه‌گیری‌ از آن‌چه‌ كه‌ آمده‌ می‌خواهم‌ بگویم‌:ممكن‌ است‌ بتوان‌ ادعا كرد همه‌ آن‌ شواهدو دلایل‌ واهی‌ ست‌ ولی‌ قطعاغیرممكن‌ است‌ كه‌ امتی‌ بزرگ‌ و برخوردار از تمدن‌ و فرهنگی‌ كهن‌ ودرخشان‌ ، ناگهان‌ زادگاه‌ و محل‌ ظهور پیامبر خود را فراموش‌ كند و آن‌ رااز این‌ گوشه‌ یك‌ قاره‌ پهناور به‌ گوشه‌ دیگری‌ بكشاند. بنابراین‌ نگارنده‌ باروایات‌ زرتشتی‌، متون‌ كهن‌ ایرانی‌ و ده‌ها دانشمند برجسته‌ جهان‌ در این‌مورد كه‌ اشوزرتشت‌ در حدود آذربایجان‌ متولد شد و در همانجا به‌ نشردین‌ خود پرداخته‌ است‌ در كلیات‌ موافق‌ است‌.

نمایه‌

1 - آشتیانی‌ مهندس‌ جلال‌ الدین‌، زرتشت‌ مزدیسنا حكومت‌، دنیای‌ كتاب‌،تهران‌، 1367 .

2 - اُرانسكی‌ یوسف‌ میخائیلوویچ‌، مقدمه‌ فقه‌ الغه‌ ایرانی‌، ترجمه‌ كریم‌كشاورز، پیام‌، تهران‌، 1358 .

3 - اوشیدری‌ دكتر جهانگیر، دانشنامه‌ مزدیسنا، نشر مركز، تهران‌، 1371 .

4 - بارتولد ولادیمیر، تذكره‌ جغرافیای‌ تاریخی‌ ایران‌، ترجمه‌ حمزه‌سردادور، توس‌، تهران‌ 1358 .

5 - بهزادی‌ رقیه‌، بندهشن‌ هندی‌، مؤسسه‌ مطالعات‌ وتحقیقات‌ فرهنگی‌،تهران‌، 1368 .

بیرونی‌ ابوریحان‌، آثارالباقیه‌، ترجمه‌ اكبر دانا سرشت‌، امیر كبیر، تهران‌1363.

7 - پورداوود ابراهیم‌، یسنا، دانشگاه‌ تهران‌، تهران‌، 2536 .

8 - ـــــــ  الف‌ یشت‌ها، دانشگاه‌ تهران‌، تهران‌ 2536 .

9 - ـــــــ   ب‌  یادداشتهای‌ گاثاها، دانشگاه‌ تهران‌، تهران‌، 2536.

10 - پیرنیا حسن‌، ایران‌ باستانی‌، دنیای‌ كتاب‌، تهران‌، 1362.

11 - ــــــ، ایران‌ باستان‌، دنیای‌ كتاب‌، تهران‌ 1370.

12 - جكسن‌ ابراهم‌ و. ویلیامز، سفرنامه‌ جكسن‌، ترجمه‌ منوچهر امیری‌ -فریدون‌ بدره‌ای‌، خوارزمی‌، تهران‌ 1369 .

13 - دیاكونوف‌ ایگور میخائیلوویچ‌، تاریخ‌ ماد، ترجمه‌ كریم‌ كشاورز، پیام‌،تهران‌ 1357 .

14 - رضا دكتر عنایت‌ الله‌، اران‌ از دورالن‌ باستان‌ تاعهد مغول‌، مركز اسنادوتاریخ‌ دیپلماسی‌، تهران‌، 131380.

رضی‌ هاشم‌، وندیداد، فكر روز، تهران‌، 1376.

16 - عبدلی‌ علی‌، تاریخ‌ كادوسها، فكر روز، تهران‌ 1378.

17 - فهیمی‌ سید حمید، فرهنگ‌ عصر آهن‌ در كناره‌های‌ جنوبی‌ دریای‌خزر، سمیرا، تهران‌، 1381.

18 - كریستنسن‌ آرتور، مزدا پرستی‌ در ایران‌ قدیم‌، ترجمه‌ ذبیح‌ الله‌ صفا،شركت‌ مؤلفان‌ و مترجمان‌، تهران‌ 2537.

19 - كریستنسن‌ آرتور، كیانیان‌، ترجمه‌ دكترذبیح‌ الله‌ صفا، بنگاه‌ ترجمه‌ ونشر، تهران‌، 1336.

20 - مسعودی‌ ابوالحسن‌، مروج‌ اذهب‌، ترجمه‌ ابوالقاسم‌ پاینده‌، علمی‌فرهنگ‌، تهران‌، 1378.

21 - معین‌ دكتر محمد، فرهنگ‌ فارسی‌، امیر كبیر، تهران‌ 1364.

  منبع : عبدلی علی ، تاریخ تالش  .





نوع مطلب : تالش شناسی، 
برچسب ها : تالش، زرتشت، تالش زادگاه زرتشت،
لینک های مرتبط :
          
سه شنبه 8 فروردین 1391
چهارشنبه 3 خرداد 1391 02:25 ب.ظ
خیلی خوب بود.
بیا به وبلاگ منم سر بزن افشین
شنبه 30 اردیبهشت 1391 06:36 ب.ظ
سلام این یكیرو همینطوری اومدم دیدم نوشته پژمان نعمتی,مطلب باحالی گذاشتی
یکشنبه 24 اردیبهشت 1391 06:34 ب.ظ
امه بشمه ایفتیخار کردمونه
هممه تولشون هر جیگا ک هستینه سغ ببن
زنده بوبو سرزمین تولش(نمین و آستارا تا شفت)
بژی استان تولش
چهارشنبه 16 فروردین 1391 12:49 ب.ظ
سلام پژمان جان


آپم
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی